Zasavica - vizitorski centar Zasavica - čamci Zasavica - priroda Zasavica - ptica Zasavica - ptica Zasavica - vizitorski centar Zasavica - vizitorski centar
Pogled na Zasavicu s Vizitorskog centra
Pogled na čamce s Vizitorskog centra
Priroda Zasavice
Ptica na Zasavici
Ptica na Zasavici
Zasavica - pogled na Vizitorski centar
Zasavica - pogled na Vizitorski centar

Upoznaj invazivne biljke

Bagremac ili amorfa (Amorpha fruticosa) je jedna od petnaest vrsta roda Amorpha. Sve rastu u Severnoj Americi i pripadaju porodici mahunarki (lat. Fabaceae). Ime „amorpha“ znači „bezoblično“ jer sve vrste amorfe imaju cvetove sa samo jednom laticom umesto pet poput većine drugih mahunarki. Ova latica je tamno ljubičaste boje, koja daje živopisan kontrast s jarko žutim polenskim vrećicama kada je biljka u punom cvatu. To je bio razlog njenog unosa u Evropu početkom 18. veka (oko 1724.) kao vrtnog žbunja.

image001

Američki Indijanci koristili su grančice bagremca kao posteljinu, a evropski doseljenici pokušali su da ga koriste kao izvor plave boje, poput roda Indigo, koji spada u mahunarke starog sveta. Кako rezultat nije bio uverljiv, ovaj žbun su nazvali „Bastard Indigo”.

Već više od 200 godina biljka se prodaje i koristi za uređenje vrtova, a u prvoj polovini 20. veka železnički inženjeri počeli su je saditi na pružnim nagibima u močvarnim područjima. To se takođe praktikovalo kod Novske, gde železnička pruga prema Bosni prelazi Veliki Strug, Savu i Unu, područje poznato po velikim i povremenim poplavama. Plan je bio da se na taj način učvrste labava tla novih železničkih trasa, ali upravo je ovde Amorpha fruticosa pokazala svoju ekstremnu invazivnu prirodu. Vrlo brzo su sićušne mahune (plodovi) ispunjene brojnim malim semenkama, pronašle put do drugih mesta izrovanog tla i pune osvetljenosti površine pogodne za rast. Na novim cestama i šumskim stazama bagremac je počeo stvarati šikare poput živice i odatle se proširio na prostore gde je savremeno šumarstvo stvorilo velike blokove posečenih šuma. Puno pre nego što bi prirodna slavonska hrastovina mogla ponovo izrasti, bagremac je prekrio šumske površine i učinio ih izuzetno teškim i skupim za obnovu slavnih šuma hrasta lužnjaka.

Dalji podsticaj širenju bagremca bile su nepristupačne minirane površine nekadašnjih pašnjaka tokom rata od 1991. do 1995. godine. Najpogođenije područje bilo je Poganovo polje u blizini Mlake, gde bagremac i danas pokriva mnogo hektara kao ujednačena šikara do četiri metra visoka.

Usprkos svemu, bagremac je pokazao neočekivanu novu stranu: postao je izvor vrlo aromatičnog meda koji se izuzetno dobro prodaje! Već više od 10 godina veliki kamioni s više od 100 pčelinjih košnica dovoze se u šikare bagremca na celom području Lonjskog polja, Mokrog Polja i Sunjskog polja krajem proleća i početkom leta. Zajedno s medom od mente (lat. Mentha pulegium) i ukusnim belim vinom „Škrlet“ danas je deo kulinarskih specijaliteta Parka prirode Lonjsko polje.

Još jedna pozitivna stavka za bagremac je njegova korist za određene vrste ptica: divlja grlica (lat. Streptopelia turtur) i rusi svračak (lat. Lanius collurio) mogu se naći u gotovo svakoj šikari bagremca. Dakle, odnos između dobrih i loših, opasnih ili korisnih svojstava ovog invazivnog američkog imigranta nije lako definisati.

image002

Be Sociable, Share!